समाचार

स्थानीय तहलाई १ हजार ७ सय ९५ वटा अधिकार

काठमाडौ, २९ बैशाख । नेपालको संविधानको धारा ५७ को उपधारा ४, धारा २१४ को उपधारा २, धारा २२१ को उपधारा २ र धारा २२६ को उपधारा १ मा स्थानीय तहसंग सम्बन्धीत अधिकारको व्यवस्था गरिएको छ । जसलाई संविधानको अनुसूचि ८ मा २२ अधिकारको सूचि राखिएको छ ।

संविधान अनुसार २२ अधिकार भए पनि मुख्य सचिवको संयोजकत्वमा गठन गरेको संघीयता कार्यान्वयन तथा प्रशासन पुनसंरचना समन्वय समितिले केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहको एकल तथा साझा १७ सय ९५ अधिकार क्षेत्र छुट्याएको छ । समितिले केन्द्रको ८ सय ७०, प्रदेशको ५ सय ६५ र स्थानीय तहको ३ सय ६० वटा विभिन्न अधिकार क्षेत्र किटान गरेको सरकारले जनाएको छ ।

स्थानीय तहले नगर प्रहरी, सहकारी संस्था, एफएम सञ्चालन, स्थानीय कर, सेवा शुल्क दस्तुर, पर्यटन शुल्क, विज्ञापन कर, व्यवसाय कर, भूमिकर, दण्ड जरिवाना, मनोरञ्जन कर, मालपोत सङ्कलनलगायतका कर र शुल्क उठाउने अधिकार प्रयोग गर्न पाउने छ ।

त्यस्तै, स्थानीय सेवाको व्यवस्थापन, स्थानीय तथ्याङ्क र अभिलेख सङ्कलन, स्थानीयस्तरका विकास आयोजना तथा परियोजनाहरु, आधारभूत र माध्यमिक शिक्षा, आधारभूत स्वास्थ्य र सरसफाइ, स्थानीय बजार व्यवस्थापन, वातावरण संरक्षण र जैविक विविधता, स्थानीय सडक, ग्रामीण सडक, कृषि सडक र सिंचाइ, गाउंसभा, नगरसभा, जिल्लासभा, स्थानीय अदालत, मेलमिलाप र मध्यस्थताको व्यवस्थापन पनि स्थानीय तहले गर्नेछन् ।

त्यसैगरी स्थानीय अभिलेख व्यवस्थापन, घर जग्गा धनी पुर्जा वितरण, कृषि तथा पशुपालन, कृषि उत्पादन व्यवस्थापन, पशु स्वास्थ्य, सहकारी, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति र अशक्तहरुको व्यवस्थापन, बेरोजगारको तथ्याङ्क सङ्कलन, कृषि प्रसारको व्यवस्थापन, सञ्चालन र नियन्त्रण, खानेपानी, साना जलविद्युत् आयोजना, वैकल्पिक ऊर्जा, विपद् व्यवस्थापन, जलाधार, वन्यजन्तु, खानी तथा खनिज पदार्थको संरक्षण, भाषा, संस्कृति र ललितकलाको संरक्षण र विकासको काम गर्ने अधिकार पहिलोपटक स्थानीय तहलाई दिइएको छ ।

त्यस्तै, संविधानको अनुसूची–९ मा संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको अधिकारको १५ साझा सूचीको व्यवस्था गरिएको छ । यो अधिकार पनि स्थानीय तहले प्रयोग गर्ने छ । सगरमाथा टेलिभिजनका लागि श्रीकृष्ण सुवेदी काठमाडौं ।

SHAREShare on Facebook0Tweet about this on Twitter0

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

थप केही राष्ट्रिय समाचारबाट

थप केही अन्तराष्ट्रिय समाचारबाट