सभामुखको कुर्सी नजिक पुगेका अग्नि सापकोटालाई आएको संकट

सभामुखको कुर्सी नजिक पुगेका अग्नि सापकोटालाई आएको संकट
शुक्रबार, माघ १०, २०७६

प्रकाश गिरी

बडा कष्टले सभामुखको कुर्सी नजिक पुगेका सांसद अग्नि सापकोटालाई नया संकट आइपरेको छ ।

सिन्धुपाल्चोकबाट निर्वाचित सांसद सापकोटालाई सभामुख नबनाउन माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा बरिष्ठ अधिवक्ता दिनेश त्रिपाठीले रिट दायर गरेपछि नयाँ संकट देखा परेको हो ।

सभामुखको लागि चार महिनादेखि चलेको बहस र विवादपछि मंगलवार उनको मात्र उम्मेदवारी परेको थियो ।

उनी माघ १२ गते संसदमा हुने निर्वाचनबाट निर्विरोध निर्वाचित हुने तरखरमा छन । यसको ठीक दुई दिन अघि सर्वोच्च अदालतमा रिट परेको छ ।

शुक्रवार ढिलो गरी रिट परेकोले यसको बारेमा सुनुवाइ आइतवार नै हुनेछ । यसैदिन सभामुखको चुनाव पनि हुनेछ । अब सभामुख पहिला कि अदालतको निर्णय भन्ने ठाउमा नेपाली राजनीति पुगेको छ ।

विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले समेत उम्मेदवारी नदिएर सापकोटालाई सभामुख बनाउन सहयोग गरेको बेलामा अचानक अदालतको यो प्रकरणले भने नयाँ तरंग ल्याइदिएको छ ।

अझै रोचक कुरा के छ भने राष्ट्रपतिको पहिलो र दोस्रो कार्यकालमा विज्ञ सल्लाहकारको भूमिकामा काम गरिरहेका सुशील प्याकुरेलले दर्ता गरेको अर्जुन लामा हत्या प्रकरणमा सापकोटाका बारेमा माघ २२ गते सर्वोच्च अदालतमा सुनुवाइ हुँदैछ ।

प्रकाश गिरी

हेर्दा हेर्दैमा राखिएको यो मुद्दा अब झन कसिलो भएको छ । र, यस घटनामा पनि नयाँ तरंग के आएको छ भने, शुक्रवार नै जब वरिष्ठ अधिवक्ता त्रिपाठीले रिट दायर अनि लगत्तै अर्जुन लामा हत्या प्रकरणमा संलग्न भएको भनेर सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दायर गरेका राष्ट्रपतिका सल्लाहकार प्याकुरेलले दिएको राजीनामा । दुवैले गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ ।

प्याकुरेलले राजीनामा दिएर शीतलनिवासलाई विवादको घेराबाट बाहिर राखेका छन भने अर्कोतिर यो मुद्दामा अब दरोसंग लडने संकेत पनि दिएका छन । यसले सापकोटामाथिको संकट झन गहिरिने देखिन्छ ।

सापकोटालाई सभामुखको उम्मेदवार बनाउने बेलामा प्रधानमन्त्री केपी ओली र नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डबीच गम्भीर वार्ता भएको थियो । सो वार्तामा प्रधानमन्त्री ओलीले अग्निको बारेमा मुद्दा छ भनेर अध्यक्ष दाहाललाई सम्झाएका थिए । तर दाहालले भने त्यो मुद्दाले कुनै असर नपार्ने जवाफ दिएपछि बल्ल अग्नि सापकोटालाई उम्मेदवार बनाइएको थियो ।

तर, समयको चक्र यति बलवान छ कि हिजो खास मुद्दा होइन भनेर भनिएको विषय नै यतिवेला सापकोटाको लागि थाल खाउँ कि भात खाउ बनाउन थालेको छ ।

नेकपाले सभामुख पद यतिकै टुंगो लगाएको भने थिएन । चार महिनासम्म चलेको बहस र विवाद पछि नेकपा अध्यक्ष केपी ओली र पुष्पकमल दाहालबीच माघ ६ गते बल्ल सहमति जुटेको थियो । तर, यसपछि पनि ढुक्कको वातावरण भने बनेन ।

यसपटक सभामुख चयनको लागि नेकपालाई असाध्यै सकस परेको छ । यसको लागि उसले दुई जना पात्र सुवास नेम्वाङ र शिवमाया तुम्वाहाङफेको मन पनि दुखाएको थियो । कतिसम्म भने जादा जाँदै उपसभामुख शिवमायाले त बरु राजतन्त्र हटाउन सकियो तर पितृसत्ता हराउन सकिएन भनेर गम्भीर दुखेसो गरिन । यसका वावजुद पनि सभामुखको उम्मेदवार चयन भयो । तर, फेरि यो मुद्दा किन पेचिलो बन्यो त ?

साच्चै भन्ने हो भने नेकपाको एकता प्रक्रिया अझै सकिएको छैन । महाधिवेशन संगै नेकपाको एकता पनि सकिन्छ । पार्टी एकताको भावना र सहमतिलाई हेर्ने हो भने त्यहा एमाले र माओवादीबीच भागवण्डा भएको थियो ।

तर, जब महरा जेल परे तब पुर्वएमाले पंक्तिले सहमति उल्लंघन गर्दै सभामुखमा सुवास नेम्वाङको नाम लिन थाल्यो । यहिंबाट सहमतिमा दरार देखिन थाल्यो ।

यो प्रकरण कुन हदसम्म पुग्यो भने अध्यक्ष दाहालले सभामुख नदिने हो भने सभामुख र प्रधानमन्त्री पद साटौं सम्म भन्नु परयो । एउटा जिवन्त पार्टीमा यतिसम्म छिचोलेर विवाद हुनु भनेको एकताको धागो काँचो हुनु नै हो ।

यति मात्र होइन, विपक्षी दल कांग्रेसले सभामुख सत्तारुढ दलले टुंगो लगाउन नसकने हो भने कांग्रेसलाई जिम्मा दिनुस् हामी चलाई दिन्छौं सम्म भन्नु पर्‍यो ।

यसको मतलब नेकपा कतिसम्म तल्लो स्तरमा पुगेर बहसमा उत्रिएछ र यसको सन्देश कस्तो गएको रहेछ भन्ने वुझिन्छ ।

यो पृष्ठभुमिमा सभामुखको उम्मेदवार हुन सफल भएका सापकोटाका दुःखका दिन अझै गहिरा हुनु स्वभाविक नै हो । यति मात्र होइन, सभामुखको उम्मेदवार सापकोटालाई बनाइरहदा पनि हिजो नेकपा एमालेलाई राम्रो आर्थिक सहयोग समेत गर्ने, एमालेको उम्मेदवार पनि भएका सुवोध र सुशील प्याकुरेलले चलाएको इन्सेकले सापकोटालाई उम्मेदवार नबनाउ भनेर सार्वजनिक रुपमा वक्तब्य नै दियो ।

करिव २ दर्जन मानवअधिकारकर्मीले माइतीघर मण्डलामा विरोध प्रदर्शन नै गरे । सामाजिक सञ्जालदेखि सञ्चार माध्याममा समेत हिजो बलात्कार आरोपी सभामुख र आज हत्याको आरोपी सभामुख रहन पुगे भने यो संसदको गरिमा कति रहला ? भन्ने बहस नै चल्न थाले ।

यति मात्र होइन, नेकपा भित्रको पुर्वएमाले पक्षको मत अलि फरक पनि थियो । जस्तो उनीहरु सुवास नेम्वाङ र शिवमायाको ठाउँमा अग्नि सापकोटालाई रुचाइरहेका थिएनन ।

यसैकारण मुद्दा लड्न कै लागि सुशील प्याकुरेलले राजीनामा दिए भने संक्रमणकालीन मुद्दाको वारेमा सार्वजनिक बहस गरिरहेका त्रिपाठीले रिट नै हाले । यसले नेकपा भित्रको आन्तरिक गुटवन्दी कति हावी छ र यसको असर कुन हदसम्म पर्न सक्छ भन्ने पनि देखाउँछ ।

यस्तो अवस्थामा पनि सापकोटा यस मुलुकको सभामुख हुन सक्छन, संख्याको बलमा तर सभामुखको उम्मेदवार हुँदा सापकोटाले संसदको मान र मर्यादा अझ उचो राख्छु भनेर गरेको प्रणलाई कति मद्दत गर्ला ?