निर्मलाले न्याय नपाएको ३ बर्ष (भिडियो रिपोर्ट)

कहाँ पुग्यो निर्मला पन्त हत्याकाण्डको अनुसनधान ? (नालीबेली)

निर्मलाले न्याय नपाएको ३ बर्ष (भिडियो रिपोर्ट)
आइतवार, साउन १०, २०७८

पुष्कर खतिवडा
काठमाडौं – बलात्कारपछि हत्या गरिएकी कञ्चनपुरकी १३ वर्षीया बालिका निर्मला पन्त हत्या प्रकरणको तीन वर्ष पुगेको छ । २०७५ साउन १० गते साथीको घरबाट बेपत्ता भएपछि निर्मलाको शव भोलिपल्ट साउन ११ गते घरनजिकैको उखुबारीमा भेटिएको थियो । तर विडम्बना, उक्त घटनाको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि अझैसम्म हत्यारा पत्ता लाग्न सकेको छैन ।

घटना भएदेखि हालसम्म थुप्रै अनुसन्धान टोलीहरु गठन भए, थुप्रै नेता, समाजसेवी, महिला अधिकारकर्मीहरूले निर्मलालाई न्याय दिलाउने आश्वासन परिवारलाई दिए पनि । निर्मलाको न्यायका लागि देशभरी प्रदर्शन पनि गरियो, धेरै जना आन्दोलनका क्रममा घाइते समेत भए र एकजनाको त ज्यान समेत गयो । तर, अहिलेसम्म निर्मला र निर्मलाको परिवारले न्याय पाउन भने सकेका छैनन् ।

भिडियो रिपोर्ट हेर्नुहोस्ः

निर्मला प्रकरणका कारण कञ्चनपुरमा ३ बर्षको अवधीमा ५ जना प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) र सात जना प्रमुख जिल्ला अधिकारीसमेत परिवर्तन भए, नयाँ आउने सबैले निर्मलाको हत्यारालाई कारबाही गर्ने आश्वासन दिए । तर त्यो आश्वासन केवल आश्वासनमै सीमित रहृयो । यस्तोमा धेरैले त अब तीन वर्षसम्म पनि पत नलागेको हत्यारा, पक्राउ हुने र निर्मलाले न्याय पाउनेमा शंका गर्न थालेका छन् ।

निर्मलालाई न्याय दिलाउने आश्वासन दिनेमा जिल्लाका प्रहरी अधिकारी र प्रमुख जिल्ला अधिकारी मात्र सिमित रहेनन् तत्कालिन आइजीपि सर्वेन्द्र खनालदेखि तत्कालिन गृहमन्त्री रामबहादुर थापा बादल र पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसम्मले निर्मलाका हत्यारालाई कारबाही गर्छौं, हत्यारा उम्कन पाउँदैन भनेर आशा देखाए । तर घटनाको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि हत्यारा सार्वजनिक हुनु त कहाँ हो कहाँ अझैसम्म घटनाको अनुसन्धान नै जारी छ । तर नेपाल प्रहरीले भने अनुसन्धानको कुनै अवधी नहुने भएकाले अझैसम्म पनि निर्मला प्रकरणको अनुसन्धान जारी रहेको भन्दै चाँडै घटनाका दोषि पक्राउ हुने आश्वासन दिएको छ ।

२ बर्षअघि निर्मला प्रकरणमा कहिले हत्यारा ठूलो मान्छे भएको दाबी गरीयो त कहिले स्थानीय दिलीप विष्ट घटनामा संलग्न भएको भनि अनुसन्धान गरीयो । तर यी दुबैमा प्रमाण नपुग्दा र नजुट्दा वास्तविक हत्यारा को हो भन्नेमा परिवार, जनता मात्र नभई प्रहरी समेत अनभिज्ञ झै छ । तर प्रहरी भने यसलाई नकार्छन् । प्रहरीका अनुसार निर्मलाका हत्यारा उम्कन पाउँदैन, ढिलोचाँडो पत्ता लागेरै छाड्छ ।
निर्मला हत्या प्रकरणमा १५÷१६ जना प्रहरीको विशेष टोली सक्रिय रहेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुर, प्रदेश प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धान ब्युरोको संयुक्त टोलीे निर्मला हत्याको घटना अनुसन्धान गरीरहेको छ । घटनाको धेरै कोणबाट अनुसन्धान भइरहेकोले अनुसन्धान कहाँ पुग्यो, कती प्रगति भएको छ भनेर भन्न नमिल्ने तर, अनुसन्धान जारी रहेको प्रहरीको दाबी छ ।

होमवर्क गर्न भनेर नजिकै रहेको साथीको घरमा गएका बेला कञ्चनपुर, भीमदत्त नगरपालिका–२ की निर्मला पन्त बेपत्ता भएकी थिइन् । उनको साउन ११ गते बिहान स्थानीय उखुबारीमा शव भेटिएको थियो ।

यो तीन बर्षको अवधीमा निर्मलाकी आमा दुर्गादेवी पन्त र बुवा यज्ञराज पन्त न्याय पाउने आशामा गाउँदेखि नगर, नगरदेखि जिल्ला, जिल्लादेखि प्रदेश र प्रदेशदेखि संघीय राजधानी धाएका धाएै छन् तर अहिलेसम्म उनीले न्याय भने पाउन सकेका छैनन् । यसरी अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसम्मको ध्यान तानेको निर्मला हत्या प्रकरणमा तीन वर्षसम्म घटनाको वास्तविकता बाहिर ल्याउन प्रहरी सफल हुन सकेको छैन । यसकालागि प्रहरीको अनुसन्धान नै चुकेको पूर्व डिआइजी केशव अधिकारी बताउँछिन् ।

के थियो घटना ?
२०७५ साउन १० गते दिउँसो होमवर्क गर्छु भन्दै साथी रोशनीको घर गएकी निर्मला अबेर साँझसम्म घर नफर्किएपछि उनको खोजी भयो । भोलिपल्ट बिहान भीमदत्त नगरपालिका–१८ र २ को सीमा नजिकैको उखुबारीमा उनको शव फेला पर्याे । शवको प्रकृति र परीक्षण रिर्पोटले उनको बलात्कारपछि हत्या भएको देखियो र सोहि अनुसार अनुसन्धान थालियो । देशभर निर्मलाको न्यायकालागि आवाजहरु उठ्न थाले ।

२०७५ भदौं ४ मा प्रहरीले निर्मलाको बलात्कारपछि हत्या गरेको भन्दै दिलीप विष्टलाई सार्वजनिक गर्याे । तर मानसिक अवस्था ठीक नभएका विष्टलाई सार्वजनिक गरेपछि वास्तविक हत्यारा बचाउन नक्कली खडा गरेको भन्दै प्रहरीविरुद्ध आन्दोलन चर्कियो । आन्दोलनले उग्र रुप लिएपछि प्रहरीले चलाएको गोली लागेर भीमदत्त नगरपालिका–१८ का १४ वर्षीय सन्नी खुनाको ज्यान गयो, एक दर्जन बढी घाइते भए । दिलीप समेत डीएनए नमिलेपछि छुटे ।

घटनाको अनुसन्धानमा कञ्चनपुर प्रहरीले लापरबाही गरेको, प्रमाण नष्ट गरेका आरोप लाग्यो । तत्कालीन एसपी डिल्लीराज बिष्ट र वडा प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक जगदिशप्रसाद भट्ट बर्खास्त समेत भए । गृह मन्त्रालयले अनुसन्धानमा खटिएका सीआईबीका तत्कालीन डीएसपी अंगुर जीसी, जिल्ला प्रहरी कार्यालयका तत्कालीन डीएपी ज्ञानबहादुर सेठी, प्रहरी निरीक्षक एकेन्द्र खड्का, प्रहरी नायब निरीक्षक रामसिंह धामी, हरीसिंह धामी र प्रहरी जवान चाँदनी साउँदलाई पनि निलम्बन गर्याे । तर पछि उनीहरुले अदालतबाट प्रमाण नष्ट गरेको तथा याचना दिएको मुद्दामा सफाइ पाएपछि, अहिले निलम्बन फुकुवा भइसकेको छ ।

निर्मला हत्या प्रकरणमा गृह मन्त्रालयद्वारा गठित उच्चस्तरीय समिति, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, मानव अधिकार संगठन र तत्कालीन डीआईजी धिरु बस्न्यात नेतृत्वको समितिले घटनाबारे छुट्टाछुट्टै प्रतिवेदन तयार पारेका थिए । तर ती प्रतिवेदनहरु अहिलेसम्म कार्यान्वयन भएका छैनन् । यस्तोमा प्रहरीले निर्मला प्रकरणको अनुसन्धानलाई अवसरको रुपमा सदुपयोग गर्नुपर्ने पूर्वडिआइजी अधिकारी बताउँछन् ।

यसरी नेपाल प्रहरीको इतिहासमै सबैभन्दा पेचिलो, खर्चिलो र टाउको दुखाइएको अनुसन्धान बनेको निर्मला प्रकरणको दोषि पत्ता लाग्न नसक्दा प्रहरी सङ्गठनले पनि सबैभन्दा बढि क्षति बेहोरेको छ । कतिसम्म भने घटनाको दोषि पत्ता लगाउन बहालवाला एसपीसहित ९५ बढीको डीएनए परीक्षण समेत गरीएको थियो । तथापी यसको दोषि पता लगाउन प्रहरीले सकेको छैन । हुनत अझै पनि प्रहरीले निर्मला पन्त बलात्कार र हत्या प्रकरणमा विभिन्न पाटोबाट अनुसन्धान गरिरहेको छ ।