Fri Jan 28 2022
देश

यसरी मनाइयो विश्वकर्मा पूजा

पुष्कर खतिवडा, काठमाडौं । हस्तकलाको बेजोड ज्ञान, शिल्प अनि हतियारका विज्ञ, बाबा विश्वकर्माको सम्झनामा आज देशभर विश्वकर्मा पूजा आराधना गरि मनाइयो ।

फलाम र फलामजन्य उपकरण तथा हातहतियारको निर्माण र प्रयोगको शुरुवात गर्ने विश्वकर्मालाई प्रत्येक वर्ष असोज १ गते सम्झना र सम्मान गरी श्रद्धाका साथ पुजा गरीन्छ ।

हात हतियार, धातुजन्य उपकरण तथा प्रविधिका ज्ञाता बाबा विश्वकर्माको पूजाआजा गरी सम्झना गरिएको छ । बाबा विश्वकर्माकै सम्झनामा प्रत्येक वर्ष असोज १ गते विश्वकर्मा पुजा गरिन्छ ।

विश्वर्कमा पूजाकालागी बिहानैदेखि कलकारखाना, ग्यारेज, धातुजन्य उपकरण, औजार, सवारीसाधन लगायतको सरसफाई गरी पुजा गर्ने चलन छ ।

द्धापर युगमा भगवान कृष्णलाई राक्षसले दुख दिएपछि विश्वर्कमाले समुंद्रको बिचमा “भेद द्धारका’ बनाइ लुकाएको धार्मिक विश्वास छ ।

एकै रातमा समुन्द्रको बिचमा “भेद द्धारका”निर्माण गर्न सफल भएकाले उनलाई दक्ष वास्तुविद् मानी त्यसै समयदेखि पुजाआजा गर्ने परम्परा बसेको जानकारहरु बताउ‘छन् ।

कलाकौशलका ज्ञाता, सृष्टिको आरम्भबाट नै देवीदेवताको लडाईमा चाहिने हातहतियार निर्माण गरेका विश्वर्कमाको औलौकिक, कला र शिल्प विद्याको क्षेत्रमा ठुलो भुमिका छ ।

विश्वर्कमाको पुजा गरेमा उनको जस्तै गुण आफुमा सर्ने जनविश्वाससंगै फलामे औजारको पुजा गर्दा लामो समय सम्म टिक्ने विश्वास गरिन्छ ।

यस दिन सामानको दिगोपन र मुनाफाको कामना गर्दै पुजा गरेपछि दिनभर ती सामान नचलाउने अथवा प्रयोग नगर्ने चलन पनि छ ।

फलामको क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरहरुलाई कतिपय कलकारखानाहरुले विदा पनि दिने गरेका छन् । तराईबासीले धुमधामका साथ विश्वकर्मा पूजा गर्ने गर्दछन ।

जनकपुर, महोत्तरी, सुनसरी लगाएतका जिल्लामा यो पूजा भव्यताका साथ मनाइन्छ । बर्षमा एक पटक गरीने विश्वर्कमा पुजा परापुर्वकालबाट चलिआएकाले आफूले पनि गरेको मेकानिकहरु बताउँछन् ।

विश्वकर्मा पूजाका दिन नयॉ सवारी किन्ने, सवारीसाधन हुनेले विशेष पूजा गर्ने तथा विवाह, यज्ञ, गृह प्रवेशकालागि उचित साइतका रुपमा लिने गरिन्छ ।