Thu Dec 1 2022
अन्तर्राष्ट्रिय

जम्मु कश्मिरमा आइटी : एउटा सुझाव पत्र

जम्मु कश्मिरमा सबैभन्दा ठूलो मुद्दा भनेकै रोजगारीका अवसरहरूको अभाव हो। राज्यका राजनीतिक दलहरूले युवाहरूलाई विद्यमान गैर सरकारी जागिर दिने झुठो आश्वासन दिइरहेका छन् । तर हामी सबैलाई पक्का थाहा छ कि वास्तविक समाधान रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्न सक्षम निजी क्षेत्र सिर्जना गर्नु हो। उच्च ढुवानी लागतलगायत विभिन्न समस्याका कारण उद्योगले प्रतिस्पर्धी मूल्य दिन सकेको छैन ।

अंग्रेजी बोल्ने र प्राविधिक जनशक्तिको उपलब्धता र टियर १ शहरहरूको तुलनामा सञ्चालनको कम लागतको कारणले जम्मू(कश्मीरका लागि प्रतिज्ञा गर्ने एउटा क्षेत्र हरु आइटी र बिपीओ उधोगहरु मात्र हुन् । तपाईं सबै सहमत हुनुहुनेछ कि जम्मु कश्मिर का दक्ष युवाहरू रोजगारीको खोजीमा अन्य ठाउँहरूमा सर्न बाध्य छन् र राज्यमा रोजगारीका अवसरहरू उपलब्ध भएमा उनीहरू कम्पनीहरूको लागि कम तलबमा काम गर्न सहमत हुनेछन्। साथै भाडा र सञ्चालनको अन्य लागत टियर १ शहरहरूको तुलनामा जम्मु कश्मिरमा लगभग ५० प्रतिशत मात्र छ।

अब हामी विगत केही वर्षहरूमा यस क्षेत्रका कम्पनीहरूले सामना गरेका चुनौतीहरूमा जान्छौं जसको परिणामस्वरूप प्रशिक्षित जनशक्तिको उपलब्धता र सञ्चालनको कम लागतको बावजुद सुस्त वृद्धि भएको छ। आजको मितिमा हामी र अन्य देशहरूबाट प्रविधि एकै दिन दिल्लीमा सर्छ, तर दिल्लीबाट जम्मू पुग्न ३१ जुलाई १९९५ देखि १४ अगस्त २००३ सम्म केवल मोबाइल सेवाहरूको लागि मात्र पनि ८ वर्ष लाग्यो। तर !) वर्षको अन्तराल पछि हामी अझै पनि जम्मू शहरका धेरै स्थानहरूमा व्यावसायिक लीज लाइनहरू सुरु गर्न पर्खिरहेका छौं। यस बाहेक एसएमएस तथा अन्य सेवामा समेत अवरोध आएको छ जसका कारण धेरै समस्या परेको छ । निर्बाध विद्युतको उपलब्धता र उचित पूर्वाधार अन्य प्रमुख समस्या हुन् ।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीको नेतृत्वमा सूचना प्रविधिसम्बन्धी राष्ट्रिय कार्यदलमा मनोनीत भएका NASSCOM अध्यक्ष स्वर्गीय सीए देवाङ मेहताले जम्मू-कश्मीरमा जनशक्तिको उपलब्धताको स्न्याप सर्वेक्षण गरेका थिए र त्यसको सफलताको लागि धेरै आशावादी थिए तर राज्य सरकार र सरकारको पहलकदमीको अभावमा यस पहल ले क्लिक गर्न सकेन।

जम्मू-कश्मीरमा आईटीको विकासको मार्गमा अवरोधहरू पहिचान गर्न र तिनीहरूलाई हटाउन उपायहरू सिफारिस गर्न टास्क फोर्सलाई मनोनयन गरिनुपर्छ भन्ने मेरो सुझाव छ। म यो स्पष्ट गर्न चाहन्छु कि हामी कुनै उपाय चाहँदैनौंस यो क्षेत्र आफ्नो बलमा बाँच्न सक्छ। हामी केवल सरकारले सृजना गरेको अवरोधहरू हटाउन चाहन्छौं र प्रशिक्षित जनशक्तिको उपलब्धता र सञ्चालनको कम लागतका कारण जम्मू आईटी उद्योगको राष्ट्रिय केन्द्र बन्नेछ भन्ने आश्वासन चाहन्छौं।

विनम्र निवेदक
सीए प्रदिप गन्डोत्रा