काठमाडौं । वैकल्पिक राजनीति पारदर्शिता, निष्पक्षता र सादगीको एजेन्डासहित अघि बढेको दाबी गरिँदै आए पनि निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा त्यसभित्रै ठूलो खर्च परिचालन गर्ने आन्तरिक रणनीति अपनाइएको चर्चा सुरु भएको छ । सार्वजनिक रूपमा पुरानै राजनीतिक संस्कार तोड्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिए पनि व्यवहारमा भने खर्चमुखी तयारी देखिन थालेको हो ।
वैकल्पिक राजनीतिका अगुवाहरूले राजनीति ‘सस्तो र जनमुखी’ हुनुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन् । तर उम्मेदवार छनोट र चुनावी तयारीका क्रममा प्रचार–प्रसार, व्यवस्थापन र संगठन विस्तारका नाममा ठूलो रकम जुटाउने योजना बनाइएको स्रोतहरूको दाबी छ । यसले वैकल्पिक राजनीतिप्रति आकर्षित मतदातामाझ प्रश्न उब्जाएको छ ।
पार्टीभित्रै उम्मेदवार बन्ने आकांक्षीहरूबीच आर्थिक हैसियत निर्णायक बन्न थालेको संकेत पनि देखिएको छ । सीमित साधन र स्वच्छ छविका उम्मेदवारहरू पछि पर्दै जाने, जबकि खर्च गर्न सक्ने उम्मेदवार अघि बढ्ने अवस्था सिर्जना हुन थालेको बताइन्छ । यस्तो प्रवृत्तिले निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाको आधार कमजोर पार्ने चिन्ता बढाएको छ ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू वैकल्पिक राजनीतिले आफूले उठाएको मान्यता व्यवहारमा उतार्न नसके यसको विश्वसनीयता गम्भीर संकटमा पर्न सक्ने चेतावनी दिन्छन् । उनीहरूका अनुसार पारदर्शिता र निष्पक्षताको बहस केवल भाषणमा सीमित रह्यो भने वैकल्पिक राजनीति पनि परम्परागत शक्तिको दोहोरिएको संस्करण बन्ने जोखिम हुन्छ ।
उता पार्टी नेतृत्व भने खर्चको विषयलाई व्यवस्थापनसँग जोडेर व्याख्या गरिरहेको छ । सीमित स्रोतमा प्रभावकारी अभियान चलाउन कठिन भएकाले व्यवस्थित खर्च अपरिहार्य भएको उनीहरूको तर्क छ । तर खर्चको सीमा, स्रोत र उपयोगबारे स्पष्टता नदिँदा आलोचना झन् चर्किंदै गएको छ ।
निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा वैकल्पिक राजनीतिले लिएको खर्चमुखी आन्तरिक रणनीतिले उसले दाबी गरेको मूल्य र अभ्यासबीचको दूरी उजागर गरेको देखिन्छ । पारदर्शिता र निष्पक्षताको बहस यही बिन्दुमा कसरी टुंगिन्छ, त्यसले आगामी निर्वाचनमा वैकल्पिक राजनीतिप्रति जनविश्वास कति मजबुत रहन्छ भन्ने निर्धारण गर्नेछ ।
