काठमाडौं । दोस्रो ठूलो हिन्दू पर्व तिहारको आगमनसँगै काठमाडौं उपत्यका उज्यालोको उत्सवमा रमाएको छ। पछिल्ला केही महिनादेखि राजनीतिक आन्दोलन र सामाजिक तनावले निराश बनेको सहर अहिले फेरि बत्तीको रङ्गीन उज्यालोमा सजिएको छ।
घर–घरमा दियो बालिँदैछ, झिलिमिली बत्तीका लहरहरूले टोल–टोल उज्यालो बनेका छन्। नजिकका डाँडाबाट हेर्दा पूरै काठमाडौं उपत्यका तारामण्डलझैं चम्किएको देखिन्छ। ‘उज्यालोले अन्धकार भगाउँछ’ भन्ने सन्देश बोकेको यो पर्वलाई नेपालीहरूले मनदेखि मनाउँदैछन्।
लक्ष्मीपूजासँगै घर–घरमा धन–समृद्धिको प्रार्थना
तीन दिन लामो तिहार पर्वको मुख्य दिन, लक्ष्मीपूजामा घर–घरमा धनकी देवी लक्ष्मीको विधिपूर्वक पूजा गरिएको छ। साँझदेखि नै घर, कार्यालय र व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरूमा दीप र बत्ती बालेर देवी लक्ष्मीको स्वागत गरिएको छ। घरभित्र आकर्षक रंगोली, बाहिर रंगीन बत्ती र खुलेका ढोकाहरूले ‘समृद्धि आओस्, अशान्ति टाओस्’ भन्ने जनविश्वासलाई झल्काएका छन्।
क्षतिग्रस्त सहरमा पुनः जीवनको झिलिमिली
हालैको जेनजी आन्दोलनका क्रममा काठमाडौंका थुप्रै संरचना क्षतिग्रस्त भएका थिए। त्यही सहर अहिले बत्ती र रङ्गीन सजावटले फेरि उज्यालो बनेको छ। सामाजिक मनोविज्ञानका दृष्टिले पनि यो तिहारलाई “आफ्नो शहर फेरि उठ्दैछ” भन्ने भावनाको उत्सवका रूपमा हेरिएको छ। शहरका व्यवसायिक केन्द्रहरू, ठमेल, न्युरोड, दरबारमार्ग र नयाँ बानेश्वर क्षेत्र झिलिमिली बत्तीले झन् आकर्षक बनेका छन्।
‘तिहारै आयो, लौ झिलिमिली’ गीतले जगायो पुरानो रौनक
यादव खरेलको शब्दमा लोचन भट्टराई र नुतन प्रधानको स्वरमा रहेको प्रसिद्ध गीत ‘तिहारै आयो, लौ झिलिमिली’ अहिले पनि उपत्यकाभर गुन्जिरहेको छ। यही गीतले जस्तो देखाउँछ, काठमाडौं साँच्चै झिलिमिली बनेको छ — उज्यालोले अघिल्ला अन्धकारका दागहरू मेट्दै।
समाजमा आशा र एकताको सन्देश
तिहार केवल उज्यालो र धनको पर्व मात्र होइन, सामाजिक एकता, आत्मीयता र पुनर्जीवनको प्रतीक पनि हो। पछिल्लो राजनीतिक र सामाजिक अस्थिरताका बीच यो पर्वले नेपाली समाजमा पुनः आशाको ज्योति जगाएको छ। काठमाडौं अहिले केवल झिलिमिली शहर बनेको छैन — यो उज्यालो प्रतीक हो, जसले भन्छ, “अन्धकार जतिसुकै गहिरो भए पनि, एउटा दियोले पनि बिहान ल्याउन सक्छ।”
